पञ्चैताः मातरः स्मृताः

      

      अस्माकं भारतीयसंस्कृतौ महिलानां माहात्म्यं श्रेष्ठं भवति। "यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः" इति सूक्तिः स्त्रीणां श्रेष्ठत्वं द्रढयति। स्त्रीषु एताः पञ्चमहिलाः मातृसमाः,

ताः काः इति किञ्चित्  जानीमः-

1. गुरुपत्नी-गुरोः अर्थात् आचार्यस्य पत्नी।

2. राजपत्नी-राज्ञः अर्थात् अस्मान् यः शास्ति तस्य पत्नी।

3. ज्येष्ठपत्नी-अस्माकं ज्येष्ठाणां सहोदराणां अर्थात् अग्रजानां पत्न्यः (प्रजावत्यः)।

4. पत्नीमाता-श्वश्रूः अर्थात् स्वकीयायाः पत्न्याः माता।

5. स्वमाता-अस्माकं जनयित्री (जननी)।

गुरुपत्नी  राजपत्नी  ज्येष्ठपत्नी  तथैव  च।

पत्नीमाता  स्वमाता  च  पञ्चैताः  मातरः  स्मृताः॥

इति ताः स्तूयन्ते॥